İlk TÜRK Devleti… Erkan HACIFAZLIOĞLU yazdı

İlk TÜRK Devleti… Erkan HACIFAZLIOĞLU yazdı

İlk TÜRK Devleti… Erkan HACIFAZLIOĞLU yazdı
İlk TÜRK Devleti… Erkan HACIFAZLIOĞLU yazdı admin

Elimizdeki yazılı kaynaklara göre Türklerin İlk Devleti HUNLAR olarak kabul edilir. Bu yazılı kaynakların çoğu da Çin yıllıklarıdır. M.Ö.318’e ait Çin yıllıklarında Hunlardan bahsedilir. Hunlardan önceki Türklerin tarihi yapılan arkeolojik çalışmalarla ortaya çıkacaktır. Buna yönelik bulgular şu an için tartışma konusudur.

Hun Devleti’nin merkezi Orhun ve Selenga nehirlerinin kaynak havzası olan Ötüken Ormanı’dır (Bugün Moğolistan sınırları içindedir. Tarihte birçok Türk Devleti’nin Merkezi olmuştur). Hunlar, Asya’daki ilk “göçebe” imparatorluktur.

Teoman, M.Ö.220’lerde bölgesindeki diğer kavimleri de yönetimi altına alarak Hun İmparatorluğu’nu kurmuştur.

***

Hunlar hayvancılıkla geçinirlerdi. Bu geçim kaynağı kıttı. Güneyde çok geniş verimli tarım toprakları bulunan Çin’e akınlar düzenleyerek ekonomilerini takviye ediyorlardı.

Çin ülkesini yaratan ve ismini veren Çin Şi Huang Ti (M.Ö. 221-210) kendinden önceki hükümdarların çeşitli yerlere yapmış olduğu kaleleri birleştirerek, 6.000 km’yi aşan uzunluktaki meşhur “Çin Seddi”ni  Hunların akınlarından korunmak için yaptırmıştır.

Mete’nin Babası Teoman’a Karşı Yaptığı Darbe:

Hun İmparatoru Teoman saltanatı küçük oğluna bırakmak için büyük oğlu Mete’yi öldürmeyi planladı. Teoman bunun için oğlu Mete’yi başka bir göçebe kabile olan Yüe-çiler’e gönderdi ve akabinde de o kavme saldırdı. Bu saldırı sonrası Mete’nin öldürüleceği umulmuştu. Ancak Mete kaçmayı başardı.

Teoman oğlu Mete ile anlaşma yoluna gitti ancak Mete babasını tahttan indirmek için planlar yaptı. Mete “ıslık çıkaran bir ok” imal etti ve mahiyetindekilere Ok’u nereye atarsa oraya atmayı emretti. Mete, ıslık çıkaran Ok’u önce AT’ına, sonra eşine attı ve atmayan askerlerini hemen orada öldürdü.

Daha sonraları Mete, babası Teoman ile ava çıktı ve burada Ok’u babasının atına attı, askerleri hep birlikte at’a oklarını attılar. Artık, Mete askerlerine tam olarak güvendi ve bu sefer Ok’unu babası Teoman’a attı. Mete’nin askerleri hep birlikte Teoman’a ok’larını attılar ve Teoman orada öldü. Böylece Hun Devleti’nin yeni hükümdarı Mete oldu.

Bu, Türk tarihinde yapılan “ilk iktidar darbesi”’dir.

Mete’nin İktidarı:

Mete tahta oturur oturmaz önce ülkeyi “Doğu ve Batı” şeklinde teşkilatlandırdı. Akabinde, orduda “onbaşı”, “yüzbaşı”,  “binbaşı” sistemini getirdi. Bu ilk düzenli ordu sistemi günümüzde de uygulanmaktadır.

***

Mete önce doğudaki düşmanları Tung-hular’ı bozguna uğrattı. Sonra ülkenin güney batısındaki Yüe-çiler’i yendi. Artık Çin’le savaşma vakti gelmişti. M.Ö.200’lerde Çin İmparatoru Kao 320 bin kişilik bir ordu ile Hunların üzerine yürüdü. Mete, Çin ordusuna 10 bin kişilik bir ordu gönderip vur-kaç taktiği uyguladı ve Çin ordusunun kurulan tuzaklara düşmesini bekledi. Mete’nin askerlerinin saldırı sonrası kaçması Çin ordusunda zafer edasıyla kutlanıyordu.

Mete’nin öncü birlikleri Çin ordusunu Pe-teng Yaylası’na çekti. Vur-kaç taktiği uygulayan Hun ordusunun nerede olduğu bilinmiyordu. Mete bir anda 400 bin kişilik atlı birlikle Pe-teng Yaylası’nın etrafını çembere aldı. Bu müthiş bir askeri taktikti. Yedi gün süren kuşatma sonucunda Çin askeri aç kaldı ve morali tamamen bozuldu.

Çin yıllıkları bu konuda şöyle yazar: “Pe-teng Kalesi altındaki felâkette yedi gün ekmek bulunamadı; asker yay çekemedi”. (Prof.Salim KOCA,  Türkler Cilt I, s.1065-1066.). Bu kuşatma sonrası akıl almaz bir şekilde Mete çemberden bir yer açarak Çin ordusunun çıkmasına müsaade etti. Bu durum Çin kaynaklarında yaygın olarak “tarihin bir bilmecesi” olarak ifade edilir.

Ancak Mete’nin bu tahliyeye izin vermesini “Milli Türk Siyaseti” olarak değerlendirmek gerek. Türklerin Çinlilere karşı saldırıları “fetih” amacıyla yapılmamıştır. Anlık baskınlar sonucunda yağmalar yapılarak çekilme politikası izlenmiştir.

Hunların Çin’i fethetme politikası izlememesinin asıl sebebi, Çin’in büyük nüfusu içinde asimile olma korkusuydu. Bu konu Orhun Yazıtlarında da ifade edilmiştir: “Türk beylerinin Türk adını bırakıp, Çin ad ve unvanlarını alarak onlara boyun eğdikleri, … yurdundan ayrılıp, harap ve bitkin düştüğü, kutlu yurt Ötüken’i terk edip su gibi kanının aktığı…” İşte Türklerin Çin nüfusu içinde kaybolup gitme korkusu onları Çin’i fethetmekten uzak tuttu.

Çin ile M.Ö. 197’de Orta Asya’da ilk kez Milletlerarası bir antlaşma imzalandı. Bu antlaşma ile Hunlar geniş otlakların olduğu Çin’in Kuzeyini aldılar, Çin her yıl hediye adı altında vergi vermeyi kabul etti. Ayrıca, Mete kendisine gönderilen Çinli bir prenses ile evlendi ve Çin ile ilişkiler barış içinde yürüdü.

*** 

Mete, bundan sonra Altay Dağları’ndan Aral Gölü’ne kadar uzanan Orta Asya’da bulunan 26 devleti ortadan kaldırdı. Döneminin en güçlü İmparatorluğu’nun Hükümdarı Mete, Çin’i vergiye bağlamış ve Türk Milleti’ne ilk kez “millet olma şuurunu” aşılamıştır.

Mete Sonrası Hunlar:

Mete M.Ö 174’de öldü ve yerine geçen hükümdarlar zamanla Çin entrikaları ile birbirlerine düştüler. Nihayetinde Hun İmparatorluğu M.Ö. 54’te Doğu ve Batı olarak ikiye ayrıldı. M.S.48’de ise Kuzey ve Güney diye iki Hun Devleti olarak bölündü. M.S. 216’da da Hunlar tamamen egemenliklerini kaybettiler.

Hun İmparatorluğu’nun dağılmasından sonra Göktürkler, Avrupa Hunları ve Ak Hunlar tarih sahnesine çıktı.

***

Sonsöz olarak bir Çin Atasözü ile bitireyim: “Ecdadını unutanlar, kaynaksız ırmağa, köksüz ağaca benzerler.” Tarihin derinliklerinden gelen kökümüzü millet olma şuurumuzla besleyip, nice bin yılları egemen bir devlet olarak bu kadim coğrafyada sürdürmek umuduyla…

 

Erkan HACIFAZLIOĞLU Kimdir? Rize’de doğdu. İlk, orta ve lise tahsilini Rize’de tamamladı. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü'nden mezun oldu. Aynı Üniversitede Siyaset Bilimi Anabilim Dalında Yüksek Lisans yaparak “Siyaset Bilim Uzmanı” unvanını aldı. Yine aynı Üniversitede Yönetim Bilimi kürsüsünde doktora çalışmasında bulundu. 

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Erdoğan'dan vekillere uyarı: Herkes çalışmaya başlasın
Erdoğan'dan vekillere uyarı: Herkes çalışmaya başlasın
24 Haziran 2018 seçimine doğru
24 Haziran 2018 seçimine doğru