Zeytin ve Karadeniz Erkan HACIFAZLIOĞLU yazdı

Zeytin ve Karadeniz Erkan HACIFAZLIOĞLU yazdı

Zeytin ve Karadeniz Erkan HACIFAZLIOĞLU yazdı

Zeytin ve Karadeniz  Erkan HACIFAZLIOĞLU yazdı
Zeytin ve Karadeniz  Erkan HACIFAZLIOĞLU yazdı admin

Karadeniz de zeytin mi yetişir diyebilirsiniz? Evet, fındığın çayın diyarı Karadeniz’de zeytin de yetişir. Hem de kendine özgü türleri vardır.

Öncelikle zeytinin tarihine ve oluşumuna bir bakalım. Sonra da Karadeniz bahsine geçelim.

***

Zeytin Akdeniz iklim koşulları olan yerlerde yetişir. Zeytin ağacının yaklaşık iki bin yıl ömrü vardır.

Birçok efsaneye kaynaklık etmiştir. Kutsal kitaplarda yer alır.

Nuh tufanı sonrasında Hz. Nuh (as) tufanın bitip bitmediğini anlamak için beyaz bir güvercini dışarı salar. Bu güvercin ağzında bir zeytin dalı ile döner ve o günden günümüze güvercin barışın ve ümidin simgesi olur.

***

Zeytin ağacının tam olarak ne zaman ortaya çıktığı belli değildir. İlk yetiştirildiği yer Anadolu ve Ege Adaları olarak kabul edilir.  Ege Denizindeki Santorino Adası’nda MÖ 37 bin yıl öncesine ait zeytin ağacı yaprağının fosilleri bulunmuştur.

Bazı önemli kaynaklarda ise, Anadolu’da ilk zeytin yetiştiriciliğinin; Maraş, Mardin, Hatay bölgesinde yapıldığı ve bunun 6 bin yıl öncesine dayandığı ve buradan da Akdeniz sahillerine yayıldığı kaydedilir.

***

Zeytin üretimi ekonomik bir güçtür. Tarihte Roma İmparatorluğu zeytin tarımını yaygınlaştırarak ve üretim teknolojisini geliştirerek güçlenmesini sağlamıştır.

2012-13 verilerine göre İspanya, İtalya, Yunanistan zeytin üretiminde başı çekmektedir. Türkiye üretimde 5-6. sıralarda yer almaktadır.  

***

Zeytin, hava sıcaklığının -7 dereceye kadar düştüğü bölgelerde yetişebilir. Yıllık yağışın 700-800 mm olduğu bölgeler idealdir. Denizden 1-2 km içerilerde daha güzel zeytin yetişir. Güneş ışığını güzelce gördüğü kalkerli-kumlu ve nemli toprakları sever. Yani kıraç toprakların zengin bitkisi olduğunu söyleyebiliriz.

***

Zeytin ağacının büyümesi 15 ila 20 yıl alır, 35 ila 150 aralığında ise en iyi verim alındığı dönemdir. 150 yıldan sonra yüzlerce yıl süren yaşlanma dönemi başlar.

Zeytin ağacının yaprakları dört mevsim dökülmez.

Mart-Nisan aylarında dallarının uçları filiz verir, Nisan-Haziran aylarında ise salkımlar halinde küçük beyazımsı ve sarı renkli çok güzel kokan çiçekler açar. Bu açan çiçekler rüzgarla ağaçtan ağaca uçar ve döllenir. Sonrasında çiçekler dökülür ve zeytinin küçük taneleri Temmuz-Ağustos gibi büyümeye başlar. Eylül-Ekim ayları olgunlaşma dönemidir.

Zeytin yeşilden mora döner ve peşinden parlak siyah bir renge bürünür. Artık hasat zamanı gelir. Eylül ila Şubat ayları toplanma zamanıdır.

Zeytinin çeşidine göre boyları farklı farklı olur.

***

Karadeniz’de zeytin

Karadeniz kıyılarında, Artvin, Trabzon, Ordu, Samsun, Sinop Kastamonu ve Zonguldak’ın kuzey rüzgârlarından etkilenmeyen alanlarında zeytin yetişir. Kendine özgü başlıca zeytin çeşitleri ise; Marantelli, Patos ve Otur’dur.

Son zamanlarda Artvin ve Samsun haricinde kayda değer zeytin yetiştiriciliği yapılmamaktadır.

Marantelli; Akçabaat’ta yetişir. İri çekirdeklidir ve yağlık olarak kullanılır.

Patos; Trabzon civarında yetişir. Meyvesi küçük, çekirdekleri iridir ve genelde sofralık olarak kullanılır.

Otur; Artvin yöresinde yetişir. Meyvesi iri, çekirdeği orta büyüklüktedir, yağlık ve sofralık olarak kullanılır.

Bu zeytin çeşitlerinin yanında, butko, sati, Samsun salamuralık / tuzlamalık / kırmızı tuzlamalık / yağlık zeytinler de vardır.

Zeytin gibi mübarek bir meyvenin Karadeniz sahillerinde yetiştiğini çok az kişi bilir. Bu konuda bir farkındalık yaratmak istedim.

Güzel ülkemizin güzel bölgelerinin kıymetini çok çok iyi bilmemiz ümidiyle…

***

A.Damar’ın güzel şiiri ile zeytin konusunu şimdilik kapatalım.

Yaşamak sadece sevmektir, inan bana.

Sevmeyenler dünyamızda yaşamıyor.

Yaşamak suda, toprakta, insanlarda görünerek;

Bir zeytin ağacı gibi.

Bir zeytin ağacı gibi, ne güzel

Denize yakın olacaksın,

Uzayan dallarında, yapraklarında ışıkta derinlerde köklerin.

Bir zeytin ağacı gibi, bin yıl severek yaşamak her gün

 

Erkan HACIFAZLIOĞLU Kimdir? Rize’de doğdu. İlk, orta ve lise tahsilini Rize’de tamamladı. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü'nden mezun oldu. Aynı Üniversitede Siyaset Bilimi Anabilim Dalında Yüksek Lisans yaparak “Siyaset Bilim Uzmanı” unvanını aldı. Yine aynı Üniversitede Yönetim Bilimi kürsüsünde doktora çalışmasında bulundu.

 

erkan hazifazlıoğlu
Reklam
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
81 ilde Duman Operasyonu
81 ilde Duman Operasyonu
2018 yılı bütçe hazırlık çalışmaları başladı
2018 yılı bütçe hazırlık çalışmaları başladı